1. Tại sao và làm thế nào Anh trở thành chủ phòng tranh?
Tôi biết đến mỹ thuật Việt Nam khi tôi có dịp đi du lịch châu Á vào cuối những năm 90 với công ty mà sau này tôi làm việc Standard Chartered Bank. Đó là thời điểm tôi bắt đầu sưu tập những bức tranh nguyên bản gốc, và ngay lập tức tôi thấy được mối liên quan với những gì tôi đã thấy ở Singapore và Hong Kong. Tôi quyết định đến thăm Việt Nam để tìm hiểu và tôi đã may mắn gặp được những người đã được trang bị kiến thức sẵn sàng giúp tôi học hỏi về sự phát triển của mỹ thuật đương đại và hiện đại Việt Nam. Được khơi nguồn cảm hứng tôi đã bắt đầu mua tranh và sau đó tôi quay lại Anh với ý nghĩ tôi có thể giúp xúc tiến quảng bá mỹ thuật Việt Nam tại Anh. Vào năm 2006, tôi quyết định nghỉ hưu và thành lập nên Oc-Eo Art, hiện tại là một gallery trên internet chuyên về tranh Việt Nam đương đại và hiện đại.
2. Làm thế nào Anh học được cách kinh doanh cho mình?
Tự mò mẫm mà ra thôi – và tôi vẫn còn đang học đây!
3. Theo cái nhìn của Anh, mỹ thuật có tầm quan trọng thế nào cho xã hội Việt Nam?
Mỹ thuật là cách thức mà xã hội dẫn chứng bằng tài liệu và phản ánh lịch sử và sự phát triển của chính nó. Việt Nam cũng là một đất nước đã trải qua bao biến cố và vẫn đang đối mặt với sự thay đổi đáng kể khi đất nước đang hiện đại hóa và phát triển. Biết rằng hội họa mới chỉ phát triển gần đây trong lòng mỹ thuật Việt Nam, và có thể là độc nhất giữa các nước châu Á với nhau trong vị trí của mình tại điểm giao thoa của văn hóa Đông Tây, nó được đặt đúng vị trí để giao lưu về đất nước Việt Nam và người Việt có cảm nghĩ gì về thế giới bên ngoài. Tôi nghĩ rằng điều này thật có ý nghĩa.
4. Hiện nay có những ai mua tranh mỹ thuật Việt Nam? Anh có thể miêu tả về các nhà sưu tập tranh Việt Nam?
Chúng tôi đang bán tranh cho người đủ mọi lứa tuổi và đến với mỹ thuật qua nhiều cách khác nhau. Chúng tôi có các nhà sưu tầm tranh thật thụ là những người am hiểu về tầm quan trọng của nhiều đại họa sĩ trong tương lai gần, và cũng có những bạn trẻ đang bắt đầu sưu tập những bức nguyên bản gốc. Dĩ nhiên là mỹ thuật Việt Nam hiện tại có giá trị cao vì thế nó hấp dẫn các nhà sưu tập trẻ tuổi.
5. Anh thấy tình hình tranh Việt Nam hiện đại như thế nào?
Từ khía cạnh hội họa, tôi nghĩ tình hình rất sôi động và có thể là một trong những nơi tiến bộ nhất châu Á. Tôi cũng chỉ vừa bắt đầu có hứng thú với điêu khắc, và từ những gì tôi đã xem qua thì môn này rất thú vị. Những bộ môn khác (như nhiếp ảnh, video, điện ảnh, nghệ thuật sắp đặt, biểu diễn performance) thì có thể vẫn đang trong thời kỳ thai nghén, nhưng chắc chắn sẽ phát triển theo một hướng mới rất lý thú.
6. Làm thế nào Anh thu hút sự chú ý cho các dự án của Anh?
Tôi làm mọi thứ có thể. Trong thế giới thực thì thông qua mạng lưới làm việc, quảng cáo và triển lãm. Trong thế giới ảo thì thông qua website (www.oc-eo.com), chiến dịch quảng cáo qua email, các mạng thông tin xã hội, quảng cáo, v.v.
7. Mối quan hệ giữa Anh và họa sĩ như thế?
Hi vọng là một tình bạn, nhưng chắc chắn là sự tin tưởng lẫn nhau và mối quan hệ hai bên cùng có lợi.
8. Theo lệ thường các họa sĩ được mách là tiếp xúc trực tiếp với các phòng tranh với tập tài liệu và hồ sơ họa sĩ để đặt vấn đề, nhưng dĩ nhiên internet và số đông họa sĩ
trong giới đã làm thay đổi điều này. Làm thế nào Anh tìm được những họa sĩ mà Anh giới thiệu?
Tôi rất may mắn khi được cộng tác cùng vị giám đốc của một trong những phòng tranh tốt nhất và lâu năm nhất trong lĩnh vực kinh doanh mỹ thuật này, cô Trần Ngọc Điệp từ phòng tranh Lạc Hồng, thành phố Hồ Chí Minh. Cô ấy đã dành rất nhiều thời gian để giúp tôi hiểu về lịch sử hội họa Việt Nam, và giới thiệu tôi với một số họa sĩ tiếng tăm nhất còn đương đại cũng như với những gia đình của các đại họa sĩ lớn tuổi. Tôi không thể đạt được thành công cùng Oc-Eo Art nếu không có sự giúp đỡ của cô Điệp, và tôi rất biết ơn cô ấy.
9. Anh theo những tiêu chuẩn nào để lựa chọn họa sĩ để mình giới thiệu?
Đầu tiên và trước nhất tôi phải yêu thích công việc mà họa sĩ đó đang theo đuổi. Tiếp đó tôi đi vào tìm hiểu người họa sĩ đó có thực sự vẽ với tấm lòng của mình hay không hay chỉ là một thợ thủ công có tài vẽ tranh mang tính thương mại. Đáng tiếc là có quá nhiều họa sĩ không riêng gì ở Việt Nam cứ vẽ lặp đi lặp lại kiểu vẽ tranh với cách hiểu là nó giúp họ kiếm được tiền. Đối với tôi, đây là nghệ thuật chân chính. Cuối cùng, tôi thử xác định nếu nó có sức hút với thị trường ở Anh, và điều này là rất khó, và phần lớn là do phán đoán mà ra. Thị trường ở đây thì cực kì cạnh tranh và thường được dẫn dắt bởi tính thời thượng, người mua tranh, cụ thể ở London, có quyền chọn lựa mua tranh của họa sĩ từ khắp nơi trên thế giới. Chọn lựa cuối cùng là sự khác biệt giữa mua tranh cho bộ sưu tập cá nhân của tôi hay mua tranh cho triển lãm của Oc-Eo Art và kinh doanh bán.
10. Đằng sau quá trình làm curator Anh có triết lý sống nào không?
Anh thường bị lôi cuốn bởi dạng họa sĩ
Tôi muốn giới thiệu cả họa sĩ trẻ lẫn họa sĩ đã có tên tuổi vững vàng trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, nên triết lý sống theo như câu trả lời cho câu hỏi số 9. Tôi có thích công trình của họa sĩ đó không? Công trình đó có được vẽ từ tấm lòng mà ra không?
11. Theo Anh sai lầm lớn nhất của những họa sĩ mới nổi khi tiếp cận Anh là gì? Có điểm gì từ họ ngăn Anh “xin đừng lấy tôi” không?
Mọi họa sĩ đều đánh giá tranh mình quá cao. Trong một chừng mực nào đó khi một họa sĩ bán được nhiều tranh ở Việt Nam thì tôi có thể hiểu được. Nhưng một họa sĩ nổi tiếng ở Việt Nam không có nghĩa cũng nổi tiếng ở Anh. Tôi phải chịu rủi ro khi mua tranh ở đây rồi gửi qua Anh để làm triển lãm, và tôi phải cực kỳ cởi mở và công bằng khi bàn việc với các họa sĩ hay đại diện của họ. Tôi nghĩ hiện giờ thì các họa sĩ mà tôi đang làm việc cùng rất hiểu điều này.
12. Ngược lại, điều gì ở một gallery lôi cuốn các họa sĩ?
Tiềm năng!
13. Trước khi giới thiệu tranh tại gallery thì một họa sĩ nên có bao nhiêu bức tranh? Đóng khung hay không?
Không có một nguyên tắc nào ở đây cả - lấy càng nhiều tranh thì chủ phòng tranh có thể hiểu được phong cách của họa sĩ và các bước phát triển của họa sĩ đó. Không đóng khung, hay đóng khung cũng được.
14. Trách nhiệm của phòng tranh đối với họa sĩ là gì?
Là đại diện giới thiệu, quảng bá họa sĩ, đối xử công bằng và cởi mở trong khi bàn công việc, và chuẩn bị sẵn sàng để trao đổi và đồng tình với những kế hoạch trong tương lai cho họa sĩ.
15. Họa sĩ nên mong đợi điều gì từ phòng tranh, marketing và kinh nghiệm bán tranh? Và đổi lại, phòng tranh mong đợi điều gì từ người họa sĩ? Có khi nào Anh quyết định loại bỏ họa sĩ có tranh không bán được không?
Họa sĩ nên mong đợi được nhận từ phòng tranh những gì đã trao đổi và đồng ý. Phòng tranh nên mong đợi họa sĩ tôn trọng mối quan hệ của họ, mặc dù đó không phải là một hợp đồng đúng quy cách – không có gì tệ hơn bằng việc phòng tranh phát hiện ra họa sĩ bán tranh trực tiếp cho khách hàng với mức giá rẻ hơn giá phòng tranh niêm yết. Họa sĩ không bao giờ bị bỏ rơi khi tranh họ không bán được - việc bán tranh là trách nhiệm của gallery! Tôi chỉ loại bỏ họa sĩ khi họ không còn thành thật với bổn phận của họ. Những họa sĩ khác không bán được tranh cần sự quảng bá hơn họ.
16. Hợp đồng giữa họa sĩ và gallery là nên hay không nên? Và có cần thiết không?
Tôi thích “bắt tay nhau” làm việc hơn, nhưng đôi khi hợp đồng lại là điều cần làm để đảm bảo mỗi bên đều hiểu rõ những điều được đòi hỏi và cần làm.
17. Nếu họa sĩ quảng cáo cho bản thân tốt thì thuận lợi của họ từ việc được phòng tranh giới thiệu là gì? Nói cách khác, các phòng tranh chào giá thế nào cho họa sĩ để họ có phần hoa hồng chiết ra từ việc bán?
Vai trò của phòng tranh luôn mang đầy tính thử thách, nhưng theo suy nghĩ của tôi thì một phòng tranh tốt là vô giá đối với một họa sĩ. Họa sĩ cần được rảnh tay tập trung vào việc sáng tác. Họ không cần phải lo lắng về việc quảng bá tên tuổi, tìm địa điểm để triển lãm, chuyên chở, đóng khung tranh, giao hàng và những thứ tương tự như thế.
18. Tôi thấy có rất nhiều họa sĩ có tên tuổi được vô vàn phòng tranh giới thiệu tác phẩm của họ. Vậy mỗi họa sĩ chỉ nên trưng tranh tại mấy gallery?
Có thể tôi hơi thành kiến về điểm này, nhưng tôi vẫn thích họa sĩ đừng có nhiều gallery cạnh tranh lẫn nhau để bán được tranh của họ. Tôi nghĩ điều đó sẽ động viên họa sĩ sáng tác thật nhiều và rốt cục thì bị ép giá tranh.
19. Hãy mô tả người họa sĩ hoàn hảo của Anh xem nào. Có bao nhiêu bức, theo phong cách nào, cách ứng xử của họ - điều gì từ người họa sĩ hoàn hảo này khiến công việc của chủ phòng tranh trở nên dễ dàng hơn?
Làm gì có họa sĩ hoàn hảo chứ! Sự “không hoàn thiện” phân biệt họa sĩ này với họa sĩ khác, là hạt giống gieo mầm cho đam mê và tạo cảm hứng nghệ thuật. Một họa sĩ hoàn hảo cũng như mỹ thuật hoàn hảo vậy, chán ngắt mà thôi.
20. Mỗi một họa sĩ đều có một gallery trong mộng mà họ hi vọng một ngày nào đó sẽ giới thiệu tranh của họ. Anh có hay không một họa sĩ trong mộng mà Anh ấp ủ được giới thiệu?
Không hẳn thế, nhưng tôi cho rằng mỗi một phòng tranh đều mơ đến việc phát hiện ra họa sĩ đại tài trong thời của họ.
21. Anh có lời khuyên gì cho các bạn họa sĩ mới vào nghề không?
Hãy thật với chính mình, đừng bắt chước những họa sĩ khác (hợp pháp hay bằng cách khác), vẽ thường xuyên nhưng đừng ham sáng tác quá nhiều, hãy kiên nhẫn.
-------
Để biết thêm thông tin hoặc yêu cầu trợ giúp xin vui lòng liên hệ
Tuan Anh *Marc*
marc@vietartforum.com
Comments