Hiện nay các họa sĩ lo ngại về những chuẩn mực cần có để thiết lập nên mối quan hệ họa sĩ - phòng tranh. Đó là lẽ tự nhiên khi có những cảm giác không chắc chắn khi điều đình, thương lượng như thế…họa sĩ không phải doanh nhân và thường xuyên không có đủ kinh nghiệm để xử lý các khoản kinh doanh tranh. Tiếp theo đây tôi xin giới thiệu một số hướng dẫn cho các họa sĩ nên dùng trong việc thiết lập mối quan hệ với các phòng tranh. Nhưng xin nhớ rằng không bao giờ tồn tại một phòng tranh lý tưởng đâu nhé. Cách tốt nhất để sử dụng thông tin này là theo chuẩn thông thường, bạn có thể xếp loại mức độ tận tâm tùy theo mỗi phòng tranh. Bằng cách này bạn sẽ có một mối quan hệ nhu mong đợi trên cơ sở thực tiễn đã được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Hầu hết các phòng tranh lấy 50% hoặc hơn từ số tiền bán tranh. Tỷ lệ bạn trả cho phòng tranh bao gồm cả chi phí dịch vụ chứ bạn không thêm vào giá tranh có sẵn (để biết thêm thông tin xin xem thêm bài “Định Giá Tác Phẩm Nghệ Thuật” trên vietartforum.com). Ngược lại bạn cũng nên biết rằng phòng tranh cũng chi cho các khoản quảng cáo (lý tưởng nhất là trên một tạp chí phát hành toàn quốc và trên tất cả thông tin đại chúng tại địa phương), chi phí cho các khoản in ấn các thông báo, chi phí gửi bưu điện tới các địa chỉ trong danh sách liên lạc khách hàng của phòng tranh cũng như danh sách riêng của cá nhân bạn, khâu chuẩn bị và thư từ mời ra mắt báo chí, chi phí vận chuyển qua lại từ phòng tranh, cập nhật thông tin hàng ký gửi để kiểm kê tranh bạn, chi phí trả cho người chuyên lắp đặt tranh, bảo hiểm cho việc mất hay hư hỏng và tư liệu kích cỡ slide 35mm. Những điều khoản này đều có thể thương lượng được, ví dụ, một phòng tranh có thể đề ra một khoản phí cho việc in ấn thư từ. Nếu bạn muốn thư từ có phong cách độc đáo hơn thì bạn có thể phải trả thêm tiền. Một số phòng tranh có thể muốn chia với bạn một khoản phí cho việc quảng cáo, chi phí vận chuyển tranh theo đường tàu biển hoặc đề nghị bạn tự làm tư liệu cho tranh bạn. Không có khoản nào trong những khoản này là không hợp lý cả. Những phòng tranh khác nhận trả tất cả chi phí mà không chờ họa sĩ phải đòi hỏi gì cả, thậm chí còn đề nghị đóng khung cho tranh! Luôn nhớ rằng, các điều khoản này đều có thể thương lượng được dựa trên mức độ phòng tranh muốn tác phẩm của bạn đến đâu hay ngược lại bạn muốn trưng tranh tại gallery đó đến mức nào.
Khi một phòng tranh quyết định đại diện độc quyền tranh bạn, họ sẽ nhắm tới ít nhất một triển lãm cá nhân mỗi hai hoặc ba năm, tùy thuộc vào mật độ sáng tác của bạn. Và họ cũng sẽ đặt tranh bạn trong các cuộc triển lãm của gallery luân phiên theo các năm, và họ cũng sẽ có những tác phẩm hiện tại của bạn để giới thiệu với khách hàng tương lai.
Mỗi gallery có uy tín đều có trách nhiệm về mặt pháp lý cung cấp cho bạn tên và địa chỉ khách hàng mua tranh của bạn. Theo lẽ thường thì các phòng tranh không muốn cung cấp thông tin này vì họ sợ họa sĩ sẽ lien lạc trực tiếp với khách hang để bán tranh sau này. Mối quan hệ lý tưởng nhất với các phòng tranh phải được dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau và sự thông cảm của phòng tranh, người họa sĩ cần phải biết tác phẩm của họ đi về đâu để còn có thể mượn cho triển lãm trong tương lai nếu cần thiết. Một cách để xây dựng sự tin tưởng này là bạn có thể giới thiệu các khách hàng muốn mua tranh đến gallery bạn gửi tranh, bất kể ai là người khởi xướng việc bán tranh, bạn hay phòng tranh. Cũng có rất nhiều họa sĩ không muốn trả tiền hoa hồng cho những bức tranh họ bán từ xưởng của họ và hoàn toàn không liên quan đến phòng tranh. Dù sao đi nữa nếu bạn muốn phòng tranh đầu tư cho bạn như tạo cho bạn một chỗ đứng, đại diện cho tranh của bạn thì họ nên được đền bù một cách xứng đáng. Bạn cũng có quyền được biết giá bán cuối cùng của tranh bạn là bao nhiêu và giảm giá bao nhiêu phần trăm. Bạn nên được nhận tiền thanh toán trong vòng 30 ngày sau khi bán tranh.
Điều quan trọng nhất mà một gallery có thể làm cho bạn đó là tài trợ in ấn hay làm một quyển ca ta lô cho bạn. Một quyển ca ta lô là điểm ấn tượng nhất một họa sĩ nên có cho tài liệu triễn lãm. Đó là điểm gây ấn tượng cho các đơn xin của bạn, hay cho các nhà sưu tập hoặc viện bảo tàng. Đó chính là công cụ marketing hiệu quả ngay tức khắc sẽ giành được sự tôn trọng và lòng tin của mọi người khi bạn ra mắt cùng với show của mình.
Việc in tranh ra với mức giá chấp nhận được làm cho các tác phẩm của bạn đến gần với mọi người hơn. Nếu phòng tranh đại diện cho bạn sẵn lòng làm những điều này, điều đó chứng tỏ rằng họ muốn góp phần xây dựng nên sự nghiệp lâu dài cho bạn hơn là chỉ đơn thuần tập trung vào việc bán tranh.
Phòng tranh lý tưởng sẽ có tính chọn lọc khi bán những bức tranh quan trọng của bạn. Điều đó cũng có thể là họ sẽ từ chối bán tranh “độc” của bạn cho một người thường. Con đường phát triển sự nghiệp của bạn tùy thuộc vào một phần tranh bạn được nằm trong những bộ sưu tập quan trọng, bao gồm của cả viện bảo tàng. Nuôi dưỡng tốt mối quan hệ với những người buôn tranh, curator và những nhà phê bình tranh cũng quan trọng như việc bán tranh cho nhà sưu tập vậy. Đó là sự hỗ trợ sau cùng của phòng tranh nếu họ sẵn lòng có trách nhiệm để khơi gợi lòng ham thích ở tranh bạn ngoài phạm vi mang tính độc quyền của họ.
Người buôn tranh bạn nên có tất cả những thông tin về tiểu sử của bạn (lý lịch vắn tắt, tiểu sử, bài phê bình), đó là cách gần nhất để đến với các nhà sưu tập tranh. Một bộ hồ sơ chứa đầy đủ những tác phẩm sẵn có (mới lẫn cũ) với giá tranh đã được cập nhật sẽ giúp các nhà sưu tập tranh tiềm năng biết được các bước phát triển của bạn.
Cuối cùng, người buôn tranh lý tưởng sẽ là người mà bạn có thể hoàn toàn tin tưởng và cảm thấy thoải mái và tự nhiên để trao đổi bất cứ vấn đề gì khi nó phát sinh. Sẽ có khác biệt đấy. Các phòng tranh luôn lấy kinh doanh là ưu tiên hàng đầu trong khi các họa sĩ lại lấy những cảm xúc bộc lộ trong tâm hồn họ là tối quan trọng. Dù sao đi nữa nếu bạn có sự trao đổi cởi mở và thẳng thắn, tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau thì bạn có thể đạt kết quả tốt trong mối quan hệ (thường là) phức tạp này.
Và luôn luôn nhớ rằng khi bạn cần hỗ trợ để viết các tuyên ngôn nghệ thuật cho mình bằng tiếng Anh hay tiếng Pháp bạn có thể liên lạc với tôi. Tôi rất sẵn lòng gúp bạn bất cứ lúc nào.
Tuấn Anh *Marc*
marc@vietartforum.com
Comments