Những nhà bán đấu giá danh tiếng và các hội chợ mỹ thuật luôn tỏ vẻ bất cần, nhưng họ cũng không thể giấu được sự thật là sức bán tụt dốc thê thảm sau vài năm mỹ thuật phát triển nở rộ.
Phải chăng thị trường đang dần suy sụp? Yue Minjun đã không thể bán bức Immortal Cranes (tạm dịch Những Con Hạc) tại cuộc bán đấu giá của hãng Sotheby’s Hong Kong.
Tháng 10 có vẻ là tháng bánh xe bắt đầu tách ra khỏi guồng quay thông thường của thị trường mỹ thuật toàn cầu do khủng hoảng tài chính trên thế giới. Điều này được thể hiện cụ thể rõ ràng tại các cuộc bán đấu giá khi các loại tranh đang thịnh hành như tranh mỹ thuật Trung Quốc và tranh nghệ thuật dân tộc, các loại hình tranh đương đại kiệt tác, và các thể loại tranh được đỡ đầu bởi một số các nhà sưu tập, cụ thể, mỹ thuật Hồi giáo vẫn phải luôn dựa vào quỹ tiền thưởng của Qatar và Abu Dhabi trong vài tháng gần đây.
Giám đốc phòng tranh Albion ông Michael Hue-Williams phát biểu “Nếu bán bức Damien Hirst chỉ trễ hai tuần thôi do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thì nó là đã là đồ bỏ đi rồi”.
Và để chứng minh quan điểm của mình, ông làm một phép so sánh giữa các cuộc bán đấu giá: tại hãng Phillips de Pury vào ngày 25 tháng 9, tổng số tranh bán được vượt quá lượng tranh dự trù sẽ bán, và 78% số tranh tham gia bán đấu giá đã được bán sạch; trong khi đó cuộc đấu giá do nhà Sotheby’s tổ chức ngày 18 tháng 10 chỉ có 50% tranh tham gia được bán và thấp hơn nhiều so với dự trù. Trong vòng 23 ngày hoành hành thị trường, cuộc khủng hoảng tín dụng gây ảnh hưởng đến Khu Vực Dịch Vụ Tài Chính Châu Âu, những tập đoàn lớn như Dexia, Fortis và Hypo Real Estate đều cạn kiệt nguồn vốn; Britain’s Bradford và Bingley cũng bị quốc hữu hóa; Wachovia (ngân hàng lớn thứ 4 của Hoa Kỳ) phải cần chi viện từ Citibank và bị Hạ Nghị Viện bác bỏ, và sắp tới đây Khu Vực Dịch Vụ Tài Chính Châu Âu sẽ có kế hoạch hỗ trợ 700 tỷ đôla cho hệ thống tài chính của mình.
Những nhà bán đấu giá thì tỏ vẻ phớt lờ tình hình đó bằng cách dùng những câu đăng báo đại loại như “bởi lẽ tình hình kinh tế” (của hãng Christie’s) và “việc bán hàng được tập hợp thành một môi trường kinh tế khác mà ngày nay đang thịnh hành kiểu đó” (của nhà Sotheby’s). Nhưng thật ra họ cũng đang chao đảo vì tình hình thế giới nói chung, họ thay đổi những profile mang tính rủi ro, để dành tiền dự trữ và hạn chế tối đa động cơ mua tranh ví dụ như không cấp giấy bảo hành.
Những hội chợ mỹ thuật đang diễn ra trong tháng 10 cũng gặp phải tình thế hết sức khó khăn. Nhiều nhà buôn tranh tại hội chợ Frieze ở London cho biết tình hình đang đi chậm lại, và trong khi những nhà tổ chức không còn cung cấp được những thông tin rõ ràng nữa thì cánh nhà báo lại tung những tin như “phóng đại kỳ vọng” mà chẳng buồn đề cập những kỳ vọng đó năm ngoái đã tạo mức “doanh thu kỷ lục”. Sức bán tranh cũng rất bấp bênh trong tuần lễ diễn ra hội chợ Mỹ Thuật Fiac tại Paris với những người mua tranh thờ ơ giết thời gian ở đó mặc dù sự kiện này vốn luôn tạo được danh tiếng tốt.
Tuan Anh *Marc*
marc@vietartforum.com
Comments